
Hiểu Lào Cai · Văn hóa
Văn hóa và lễ hội Lào Cai
Lào Cai là nơi sinh sống của người H'Mông, Dao, Tày, Giáy, Thái, Hà Nhì, Nùng, Phù Lá và nhiều dân tộc khác, mỗi cộng đồng có lịch lễ riêng. Trang này tóm các di sản đã được công nhận, lễ hội nên biết theo mùa, và những điều cần tránh để bạn là khách được chào đón.
- di sản UNESCO phi vật thể
- 4
- Xòe Thái được ghi danh
- 2021
- Gầu Tào, Roóng Poọc, đền Thượng
- Tháng Giêng
- lễ đền Bảo Hà
- 17/7 âm lịch
Các dân tộc
Theo số liệu thống kê năm 2024 được Sở Ngoại vụ Lào Cai dẫn lại, tỉnh mới có 49 dân tộc cùng sinh sống; đồng bào dân tộc thiểu số khoảng 1,02 triệu người, chiếm 61,83%. Báo Lào Cai năm 2026 ghi tỷ lệ "trên 66%", còn Báo Nhân Dân ghi tỉnh có 33 dân tộc — các con số khác nhau theo nguồn và cách tính, chúng tôi ghi cả hai. Các dân tộc đông nhất là Kinh, H'Mông, Tày, Dao, Thái, Nùng, Hà Nhì.
| Dân tộc | Hay gặp ở | Nét dễ nhận |
|---|---|---|
| H'Mông | Sa Pa, Bắc Hà, Si Ma Cai, Mù Cang Chải, Trạm Tấu | Ruộng bậc thang, chợ phiên, khèn |
| Dao đỏ | Tả Phìn, Văn Yên | Khăn đỏ, tắm lá thuốc, lễ cấp sắc, Tết nhảy |
| Giáy | Tả Van | Lễ hội Roóng Poọc |
| Tày | Bắc Hà, ven hồ Thác Bà | Then, dinh Hoàng A Tưởng |
| Thái | Mường Lò – Nghĩa Lộ, Tú Lệ | Xòe, nhà sàn, cốm |
| Hà Nhì | Y Tý | Nhà trình tường |
Nguồn: Đối ngoại Lào Cai — dân tộc thiểu số tỉnh Lào Cai; Báo Lào Cai — cán bộ người dân tộc thiểu số; Nhân Dân — nơi hội tụ các giá trị di sản · đối chiếu ngày .
Di sản được UNESCO ghi danh
Theo Báo Nhân Dân, tỉnh Lào Cai mới có bốn di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, 2 Nghệ nhân Nhân dân và 44 Nghệ nhân Ưu tú.
- Nghệ thuật Xòe Thái — ghi danh ngày 15/12/2021; ở Lào Cai đậm nhất tại Mường Lò – Nghĩa Lộ.
- Thực hành Then của người Tày, Nùng, Thái — ghi danh ngày 12/12/2019.
- Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt — gắn với các đền như đền Bảo Hà, đền Mẫu Lào Cai.
- Nghi lễ và trò chơi kéo co.
Nguồn: Nhân Dân — nơi hội tụ các giá trị di sản; Bộ VHTTDL — UNESCO ghi danh Nghệ thuật Xòe Thái; Bộ VHTTDL — UNESCO ghi danh Thực hành Then · đối chiếu ngày .
Lễ hội nên biết
Gầu Tào của người H'Mông
Diễn ra vào tháng Giêng, chính hội từ mùng 2 đến mùng 4 Tết, còn giữ ở Mường Khương, Bắc Hà, Si Ma Cai. Lễ hội Gầu Tào của người H'Mông ở Lào Cai được đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia đợt 1, tháng 12/2012.
Roóng Poọc của người Giáy ở Tả Van
Tổ chức vào ngày Thìn tháng Giêng âm lịch để cầu mùa; trò chính là ném còn qua vòng nhật – nguyệt. Được công nhận di sản văn hóa phi vật thể quốc gia năm 2013.
Tết nhảy và lễ cấp sắc của người Dao
Lễ cấp sắc là nghi lễ trưởng thành bắt buộc với nam giới người Dao. Tết nhảy của người Dao đỏ ở Khe Mạng, Khe Dẹt, xã Phong Dụ Thượng (Văn Yên cũ) tổ chức trong khoảng mùng 1 đến rằm tháng Giêng theo VOV; một bài của Báo Lào Cai lại ghi Tết nhảy vào tháng Chạp — có thể mỗi nơi một lịch.
Lễ hội đền
Lễ hội đền Thượng 13–15 tháng Giêng âm lịch (di sản phi vật thể quốc gia, 2016); lễ hội đền Bảo Hà chính hội 17/7 âm lịch; đền Mẫu Lào Cai lễ chính 3/3 âm lịch.
Lễ mừng cơm mới của người Mông Mù Cang Chải
Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia theo Quyết định 824/QĐ-BVHTTDL ngày 9/3/2021, gắn với mùa gặt.
Nguồn: Cục Di sản — lễ hội Gầu Tào của người Mông ở Lào Cai; Cục Di sản — lễ hội Roóng Poọc; VOV — Tết nhảy người Dao đỏ; Báo Lào Cai — dân tộc Dao; Cục Di sản — lễ hội đền Thượng; Báo Lào Cai — những ngôi đền nơi biên giới · đối chiếu ngày .
Lễ hội mới theo mùa
Bên cạnh lễ truyền thống, các địa phương tổ chức chuỗi lễ hội du lịch theo mùa: Lễ hội bốn mùa của Sa Pa (mùa thu 2026 khai mạc 23/8, có Carnival thổ cẩm và chợ tình Sa Pa; lễ hội tuyết cuối năm), Festival Cao nguyên trắng Bắc Hà, Lễ hội Mùa Vàng Mù Cang Chải, festival dù lượn Tú Lệ, Lễ hội mùa Thu Y Tý, Festival Trà Shan tuyết và Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò. Lịch 2026 đầy đủ ở trang thời điểm du lịch.
Nguồn: VietnamPlus — Lễ hội mùa Thu Sa Pa 2026 · đối chiếu ngày .
Cư xử khi vào bản
Phần lớn điểm du lịch ở Lào Cai là nơi người ta đang sống. Vài quy ước dưới đây lấy từ tài liệu của Ủy ban Dân tộc và báo chí; chúng giúp bạn không vô tình xúc phạm chủ nhà.
- Thấy bó lá xanh, cành cây hay đồ gỗ chạm treo ở cổng bản, hoặc cổng có buộc dao, kiếm gỗ: bản đang cúng — bỏ mũ, ba lô trước khi vào, hoặc đừng vào.
- Cành lá xanh hay hình "mắt" đan treo ở cửa nhà nghĩa là nhà không tiếp khách.
- Không vào rừng thiêng; không đặt đồ lên bàn thờ, không ngồi quay lưng vào bàn thờ.
- Không động vào bếp, không ngồi bậc cửa, không tựa vào cột cái; không xoa đầu trẻ em.
- Tránh mặc đồ trắng trơn khi vào nhà, không huýt sáo trong nhà, không úp bát sau bữa ăn.
- Không mua hàng, không cho tiền trẻ em bán hàng rong — chính quyền Sa Pa đã kêu gọi từ năm 2021.
- Hỏi trước khi chụp ảnh người.
Nguồn: Ủy ban Dân tộc — phong tục khi đến bản; VnExpress — kiêng kỵ khi đến các bản làng; Tuổi Trẻ Cười — Sa Pa kêu gọi không mua hàng của trẻ em · đối chiếu ngày .
Câu hỏi thường gặp
Câu hỏi bạn đọc hay gửi
Lào Cai có bao nhiêu dân tộc?
Theo số liệu thống kê năm 2024 do Sở Ngoại vụ Lào Cai dẫn, tỉnh mới có 49 dân tộc; Báo Nhân Dân ghi 33 dân tộc. Số khác nhau theo nguồn và cách tính.
Lễ hội Roóng Poọc diễn ra khi nào?
Vào ngày Thìn tháng Giêng âm lịch, ở Tả Van (Sa Pa), do người Giáy tổ chức để cầu mùa.
Chợ tình Sa Pa còn không?
Chợ tình Sa Pa có trong chương trình Lễ hội mùa Thu Sa Pa 2026 theo VietnamPlus. Đây là hoạt động trình diễn trong lễ hội, không phải phiên chợ hằng tuần.
Có nên chụp ảnh người trong bản?
Hỏi trước, và tôn trọng khi người ta từ chối. Không chụp khi bản đang cúng hoặc khi trẻ em không có người lớn đi cùng.
Liên quan
Xem tiếp

Thời điểm · Lịch lễ hội 2026
Thời điểm du lịch
Lịch du lịch Lào Cai theo tháng và lịch lễ hội 2026.
Xem tiếp
Điểm đến · Sa Pa
Bản làng quanh Sa Pa
Cát Cát, Lao Chải – Tả Van, bãi đá cổ, Tả Phìn và cách đi bộ giữa các bản.
Xem tiếp
Điểm đến · Phía nam
Nghĩa Lộ – Trạm Tấu
Mường Lò, Xòe Thái, Trạm Tấu, Suối Giàng và lịch lễ hội.
Xem tiếp
Điểm đến · Biên giới
Lào Cai – Y Tý – Bảo Hà
Đền Thượng, đền Mẫu, cửa khẩu, Bát Xát – Y Tý và đền Bảo Hà.
Xem tiếp
Hiểu Lào Cai · Ẩm thực
Đặc sản
Món ăn, quà mang về, chỉ dẫn địa lý và mùa của đặc sản Lào Cai.
Xem tiếp
Hiểu Lào Cai · Lịch sử
Lịch sử
Các mốc lịch sử Lào Cai – Yên Bái và nơi xem lại.
Xem tiếp
Bắt đầu
Hỏi laocai.info về chuyến đi Lào Cai của bạn
Hỏi về chuyến đi, báo thông tin đã cũ, hoặc đề xuất một công ty vào danh bạ. laocai.info không bán tour và không chuyển thông tin của bạn cho công ty nào.